Osad z kawy w ekspresie to przede wszystkim tłuste oleje kawowe. Nie usuwa ich samo płukanie wodą, dlatego potrzebny jest detergent przeznaczony do danego typu urządzenia. Inaczej czyści się ekspres automatyczny, inaczej kolbowy, a jeszcze inaczej przelewowy.
Dlaczego kawa smakuje gorzko?
Podczas parzenia oleje i drobinki kawy osadzają się w grupie zaparzającej, kolbie, sitkach oraz przewodach. Z czasem jełczeją i nadają naparowi gorzki, ciężki, nieświeży smak. Woda usuwa luźne resztki, ale nie rozpuszcza tłustej warstwy. Do tego potrzebny jest detergent w postaci tabletki lub proszku.
Nie myl tego osadu z kamieniem. Osad kawowy wymaga detergentu, a kamień – odkamieniacza o kwaśnym składzie. Użycie odkamieniacza do tłuszczu nie zastąpi czyszczenia, podobnie jak detergent nie rozpuści skutecznie osadu wapiennego.
Skąd wiadomo, że ekspres wymaga czyszczenia?
Na nagromadzenie osadu z kawy wskazują zwykle następujące objawy:
- kawa ma gorzki, ciężki lub nieprzyjemny smak;
- dysze zaczynają się zatykać;
- woda przepływa nierówno albo wolniej niż wcześniej;
- na grupie zaparzającej, sitku lub innych elementach widać brązowy, tłusty nalot.
Jaką metodę wybrać dla swojego ekspresu?
Rodzaj urządzenia decyduje o sposobie usuwania osadu. Najważniejsze różnice przedstawia tabela:
| Typ ekspresu | Zalecana metoda | Częstotliwość |
|---|---|---|
| Automatyczny | Tabletka lub proszek i fabryczny program czyszczenia | Zgodnie z komunikatem urządzenia i instrukcją producenta |
| Kolbowy | Backflush ze ślepym sitkiem i detergentem do grupy | Regularnie, przy intensywnej pracy nawet codziennie |
| Przelewowy | Mycie kosza i dzbanka oraz dedykowany środek czyszczący | Po każdym użyciu mycie elementów, głębsze czyszczenie okresowe |
Czy można użyć octu lub sody?
W nowoczesnym ekspresie nie traktuj octu ani sody jako uniwersalnego środka do usuwania osadu kawowego. Ocet służy przede wszystkim do rozpuszczania osadów mineralnych, a jego zapach może pozostać w przewodach i wpłynąć na smak napoju. Soda oczyszczona nie rozpuszcza tłuszczów kawowych tak jak profesjonalny detergent, a jej pozostałości mogą zbijać się w grudki.
Domowe środki mogą też nie być obojętne dla uszczelek, zaworów i delikatnych komponentów. Nieprawidłowe stężenie lub zbyt długi kontakt z preparatem może przyspieszyć zużycie uszczelek, a kwaśny roztwór może sprzyjać korozji niektórych elementów. Bezpieczniejszym wyborem jest chemia wskazana w instrukcji konkretnego modelu.
Nie używaj sody kaustycznej, wybielaczy ani przypadkowych środków do czyszczenia instalacji. Elementy mające kontakt z kawą wymagają preparatu przeznaczonego do ekspresów i dokładnego wypłukania urządzenia.
Jak przeprowadzić czyszczenie krok po kroku?
Ekspres automatyczny
W automacie korzystaj z programu czyszczenia, ponieważ prowadzi on detergent przez układ zgodnie z konstrukcją urządzenia. Ogólna procedura wygląda następująco:
- Opróżnij tackę ociekową i pojemnik na fusy.
- Przygotuj tabletkę lub proszek zgodny z instrukcją producenta.
- Umieść środek w przeznaczonym do tego miejscu, często w otworze na kawę mieloną.
- Uruchom program czyszczenia i podstaw naczynie pod wylot wody.
- Po zakończeniu cyklu wykonaj płukanie wymagane przez urządzenie.
Nie wkładaj tabletki bezpośrednio do zbiornika wody, chyba że instrukcja wyraźnie tak zaleca. Jeśli ekspres ma wyjmowany blok zaparzający, umyj go zgodnie z zaleceniami producenta. Elementy ruchome, takie jak pojemnik na fusy i tackę, możesz myć ciepłą wodą z niewielką ilością płynu do naczyń, a następnie dokładnie wypłukać i wysuszyć.
Ekspres kolbowy – backflush
Backflush, czyli płukanie wsteczne, usuwa tłuszcze z grupy zaparzającej i zaworu. Potrzebujesz kolby, ślepego sitka oraz detergentu do grupy, na przykład środka typu Cafiza, jeśli jest dopuszczony przez producenta ekspresu.
- Włóż ślepe sitko do kolby i dodaj niewielką ilość detergentu zgodnie z instrukcją preparatu.
- Zamocuj kolbę w grupie zaparzającej.
- Włącz pompę na około 5–10 sekund, wyłącz ją i odczekaj kilka sekund.
- Powtórz cykl kilka razy, a następnie opróżnij i wypłucz kolbę.
- Wykonaj kilka takich samych cykli z samą wodą, aż pozostałości detergentu zostaną usunięte.
Po backflushu umyj kolbę i sitka. Przy większym zabrudzeniu możesz namoczyć je w gorącej wodzie z detergentem, ale nie zanurzaj elementów wyposażonych w części, których producent nie przeznaczył do moczenia. Grupę, uszczelkę i okolice mocowania kolby oczyść miękką szczotką. Jeśli używasz dyszy pary, po każdym spienianiu mleka wytrzyj ją i krótko przedmuchaj parą. Osady mleczne wymagają osobnego preparatu do układu mlecznego, na przykład środka typu Rinza.
Ekspres przelewowy
Po każdym użyciu usuń filtr i fusy, a następnie umyj kosz, pokrywę oraz dzbanek. Do głębszego czyszczenia zastosuj środek przeznaczony do ekspresów przelewowych i postępuj według jego instrukcji. Po cyklu przepuść przez urządzenie czystą wodę, aby wypłukać preparat.
Jak ograniczyć powstawanie osadu?
Codzienna higiena zmniejsza ilość tłuszczu i wilgotnych resztek, które trafiają do wnętrza urządzenia. Podstawowa lista czynności wygląda tak:
- płucz grupę zaparzającą po zakończeniu pracy;
- przecieraj i przedmuchuj dyszę pary po każdym użyciu;
- myj tackę ociekową i opróżniaj pojemnik na fusy;
- czyść kolbę, sitka lub blok zaparzający zgodnie z konstrukcją urządzenia.
Częstotliwość użycia tabletek, backflushu i odkamieniania ustal na podstawie instrukcji, twardości wody oraz liczby przygotowywanych kaw. Regularne czyszczenie detergentem przywraca smak naparu, a osobne odkamienianie chroni elementy, przez które przepływa woda.
Artykuł ma charakter informacyjny. Przy czyszczeniu ekspresu zawsze kieruj się instrukcją producenta konkretnego modelu oraz zaleceniami dotyczącymi środków chemicznych.
